Treasure Island: de held, de queeste en het raadsel

Niemand heeft Treasure Island van Robert Louis Stevenson gelezen en gedacht: “Misschien zou Jim Hawkins’ verhaallijn aantrekkelijker zijn geweest als zijn weduwe-moeder met hem mee was gegaan op kapitein Smolletts schip.” Niemand heeft gedacht dat een verhaal rond Skeleton Island beter was geweest als het zich had gehouden aan historische nauwkeurigheid uit de late achttiende eeuw, of dat de avontuurlijke ziel vervangen moest worden door een overdreven grimmige toon die hinderlijk verkondigt: “Dit is niet de Treasure Island van je opa,” uitgesmeerd over een verfilming van zes uur. Toch doet de serie van MGM+ precies dat alles, en creëert daarmee een adaptatie die, ondanks alle ambitie, nooit volledig haar eigen bestaansredenie vindt.

Hier zit een les over de kracht van jouw verhaal: wanneer je iemands anders verhaal overneemt, moet je eerst begrijpen welk verhaal het vertelt. Je kunt nieuwe personages, nieuwe vragen en nieuwe lagen toevoegen — maar je mag de held in het middelpunt niet uit het oog verliezen.

Iedereen kent Treasure Island, maar de “heruitvinding” van showrunner Robert Murphy zet weduwe Bess Hawkins (Hayley Atwell) centraal. In hun vervallen herberg exploiteert zij samen met haar zoon Jim (Tom Sweet) zijn bovenmenselijke fotografisch geheugen om geld te verdienen: klanten worden uitgedaagd om tegen hem te wedden en binnen tien seconden bijbelpassages woord voor woord op te zeggen. De Franse piraat Billy Bones (Tomer Capone, die zijn Franse accent uit The Boys niet laat vallen) spoelt voor hun voordeur aan met kapitein Flints kaart, en terwijl Bess hem verzorgt, delen ze een hartstochtelijk romantisch moment.

De Jamaicaanse piraat Long John Silver (David Oyelowo, met een dik accent), met houten been en papegaai, komt zelf naar Cornwall. De drie personages ontmoeten elkaar, en hij doodt Bones tijdens zijn zoektocht naar de schat, om aan Britse gevangenschap te ontkomen.

Met Flints kaart in Jims geheugen gegraveerd, verlaten Bess en Jim de herberg en gaan ze aan boord van kapitein Smolletts schip (Tristan Sturrock), op weg naar Bristol. Het moeder-zoonduo vindt Silver terug in de bemanning; beiden houden het geheim voor zich. Er ontstaat echter een nieuwe tegenstander — en voor Bess een nieuwe liefdesbelangstelling — in de charmante Aaron Graham (Jack Huston), een succesvolle Britse spion en weduwnaar die op missie is om de kaart te vinden.

Als herinterpretatie maakt Treasure Island een gedurfde keuze door Bess centraal te stellen. Atwell speelt naar haar sterke punten, benut haar levendige charisma, en haar aanwezigheid opent een interessante vraag: wat gebeurt er wanneer de ouder die voor een kind heeft opgeofferd, begint te zoeken naar een eigen leven?

De eerste helft van de serie richt zich op Bess die op zee opnieuw begint. Ze doet mee aan avontuurlijke actie terwijl ze duelleert met Spaanse piraten en op zee een nieuwe romance vindt. Daardoor wordt het oorspronkelijke verhaal van Treasure Island soms naar de achtergrond gedrukt.

Terwijl Bess haar oude zelf terugvindt, wordt de jonge Hawkins soms teruggezet tot bijfiguur. Hij dreigt weinig meer te zijn dan een MacGuffin — de jongen die de kaart draagt — in plaats van de jonge held wiens transformatie het avontuur betekenis geeft. Voor zo’n korte miniserie komt het gevoel van zeilavontuur nauwelijks voorbij de haven. Zelfs de handvol actiescènes, tot het uiterste grimmige doorgevoerd, kunnen zwaarder aanvoelen dan opwindend, met computergemaakte bloedspatten die niet altijd bijdragen aan het gevoel van verwondering in het verhaal.

Maar verkeerd begrepen: een plotwending halverwege laat Jim eindelijk ademen, en daardoor voelt Treasure Island eindelijk trouwer aan zijn bron en steeds boeiender. Het legt de basis voor de geleidelijke groei van de jonge Hawkins naar zelfstandigheid en zelfvertrouwen, en Tom Sweets vertolking van die transformatie is prijzenswaardig.

Gezien de nadruk op de historische gevolgen in de echte wereld, de complexe relatie tussen hem en Silver, de ontdekking van een nieuw leven door meneer Graham, en zijn bevrijding door de schat, dragen deze elementen nuance. Zelfs in haar afwezigheid beïnvloedt Bess zijn volwassenwording aanzienlijk. Jims emotionele band met haar vormt zijn verhaallijn, al vestigt die ook zijn wantrouwen jegens zowel Graham als Silver. De serie had Jim meer ruimte kunnen geven vóórdat zijn vermogen centraal komt te staan — iedereen zegt immers: “Hij is Jim Hawkins; hij weet alles” — zodat kijkers vanaf het begin emotioneel kunnen investeren in zijn reis.

Oyelowos acteerprestatie houdt het schip echter bij elkaar. Hij bewijst dat er nooit een slechte Silver-vertolking is geweest: Oyelowo zet zijn indrukwekkende charisma en donderende stem in om een intimiderende wildcard te zijn. Zijn expressieve Jamaicaanse accent, dat soms erg dik wordt aangezet, laat Silvers diepte zien, vooral in zijn relatie en charmante chemie met Sweets Hawkins.

De miniserie put uit echte historische gebeurtenissen uit de Jamaicaanse slavenhandel en de Franse Revolutie, maar schetst ze in brede streken, meer als decor dan als onderzoek. Hier lag een echte kans: als je Long John Silver een zwarte man maakt, geef zijn streven naar vrijheid dan hetzelfde narratieve gewicht als het privilege van de witte personages. Silver is de grootvader onder de piraten die plunderen en stelen voor de liefde van het spel, en daarom is hij zo leuk. Zijn verhaal had nog rijker kunnen worden als zijn vrijheid, zijn sluwheid en zijn morele tegenstrijdigheden met dezelfde zorg waren onderzocht als de schatkaart zelf.

In tegenstelling tot Muppet Treasure Island, Treasure Planet of Black Sails vindt MGM’s Treasure Island niet altijd de balans tussen vernieuwing en respect voor de geliefde bron. Door het klassieke verhaal over zes uur uit te rekken en zich te richten op nieuwe details — soms essentiële personages te verkleinen en kunstgrepen toe te voegen — houdt het niet altijd zelfs de meest toegewijde fans aan boord. Soms mist het de X die de plek markeert.

De queeste, de held en het raadsel

Treasure Island is een heldere illustratie van een van de zeven basisplots: De Queeste. Jim Hawkins verlaat de veiligheid van de herberg Admiral Benbow, steekt de zee over, wordt geconfronteerd met piraten, verraad, verleiding en gevaar, en zoekt naar een schat die vrijheid en een nieuw leven belooft. De queeste gaat niet alleen over goud; het gaat over wie Jim wordt tijdens de reis.

Het centrale archetype is de Held — of, preciezer, de jonge Held op de drempel van volwassenheid. Aan het begin is Jim een jongen die in de herberg van zijn moeder werkt, gedefinieerd door de verwachtingen van anderen en door zijn uitzonderlijke geheugen. Tijdens de queeste moet hij leren op zijn eigen oordeel te vertrouwen, vriend van vijand te onderscheiden en zeggenschap te claimen in een wereld die wordt geregeerd door Silver, Smollett, Graham en de verleiding van de schat.

De dramatische situatie in het hart van het verhaal is Het Raadsel: een geheim dat moet worden ontcijferd voordat de bestemming kan worden bereikt. Kapitein Flints kaart, memorized in Jims hoofd, is meer dan een plotmiddel. Het vertegenwoordigt de verborgen kennis die de reis op gang brengt. Iedereen wil haar; alleen Jim draagt haar werkelijk; en begrijpen wat hij ermee moet doen, wordt zijn proef.

In de taal van De Macht van Jouw Verhaal is dit de beweging die velen van ons herkennen: je begint met een vraag die je nog niet kunt beantwoorden, je verlaat vertrouwd terrein, je ontmoet bondgenoten en tegenstanders, en je ontdekt dat de echte schat niet simpelweg is wat je aan het einde vindt — maar de sterkere, helderdere versie van jezelf die de zoektocht voltooit.

Het verhaal dat je jezelf over jezelf vertelt — en dat je daarna aan anderen vertelt — moet een middelpunt hebben. Jim Hawkins’ verhaal is het middelpunt van Treasure Island: een jongen die de veiligheid van de bekende kust verlaat, verleiding, gevaar en morele ambiguïteit tegemoet treedt, en veranderd terugkeert. Vernieuwing kan een verhaal versterken, maar alleen wanneer het de heldenreis verdiept in plaats van haar te vervangen.

Vind de X die jouw plek markeert

Als je voelt dat jouw eigen verhaal zijn middelpunt is kwijtgeraakt — als je een bijrol speelt in een leven dat van jou zou moeten zijn — kan het tijd zijn om het verhaal dat je jezelf over jezelf vertelt, en dat je daarna aan anderen vertelt, opnieuw te ontdekken.

Je kunt meer lezen over mijn storycoaching op www.thepowerofyourstory2016.com of contact met me opnemen via peterdekuster2023@gmail.com