Il Mostro en de verhalen die we vertellen over angst

Sommige verhalen blijven ons achtervolgen omdat ze weigeren helden te kiezen. Il Mostro is er zo één. De nieuwe Netflix‑miniserie, gebaseerd op Italië’s beruchtste onopgeloste moorden — de seriemoorden die Florence tussen 1968 en 1985 in hun greep hielden — biedt het publiek geen geruststellende oplossingen. In plaats daarvan dompelt ze ons onder in onzekerheid en stelt ze de vraag: wat gebeurt er met een wereld wanneer het verhaal over de waarheid voortdurend verandert?

Gemaakt door Stefano Sollima en Leonardo Fasoli, dramatiseert de vierdelige serie de beruchte zaak van de “Monster van Florence”, waarin acht stellen werden vermoord op afgelegen plekken, allemaal met hetzelfde .22‑kaliber Beretta‑pistool. Decennia van onderzoek, valse bekentenissen en verschuivende verdachten veranderden de jacht op de dader in een spiegel van de samenleving zelf. De kracht van Il Mostro ligt niet alleen in de reconstructie van misdaads­scènes, maar vooral in haar ontleding van obsessie — hoe elke onderzoeker, journalist en getuige verstrikt raakt in het verhaal dat hij of zij het meest nodig heeft om te geloven.

Tijdens het kijken zag ik minder een misdaadverhaal en meer een parabel over auteurschap. Elke verdachte, elke speurder schrijft zijn eigen versie van de gebeurtenissen. En zoals iedere verteller riskeert ook hij de “monsterlijke” versie van zijn eigen mythe te worden. Wanneer Sollima de camera laag houdt — langs door regen glimmende landwegen, rustend op de ogen van beschuldigden — wordt feitelijke reconstructie morele choreografie. We worden niet geconfronteerd met wie het deed, maar met wie moet geloven dat hij het weet.

Il Mostro ontplooit zich door meerdere perspectieven, één per aflevering, waardoor we kunnen binnentreden in het leven van mensen die ooit door de kranten veroordeeld werden. Die structuur belichaamt wat ik in The Power of Your Story de “Cirkel van Herauteurschap” noem: het moment waarop iemand het lef heeft een verhaal opnieuw te vertellen dat de wereld al voor hem heeft geschreven. In deze afleveringen zien we mensen kleine stukjes waardigheid herwinnen te midden van hysterie. Het is verhalen vertellen als overlevingskunst.

De serie toont ook hoe angst verbeelding kweekt. De ware identiteit van het Monster blijft onbekend; het vacuum van zekerheid werd opgevuld met mythes, misogynie en paranoia. Voor Italië werden die jaren een toneel van projectie — haar angsten over seksualiteit, klasse en gezag werden uitgevochten via het monsterlijke. In die zin gaat Il Mostro niet over één moordenaar, maar over een samenleving die leert hoe broos haar eigen moraal kan zijn.

Temidden van alle somberte vond ik een vreemde genade. In de laatste aflevering wandelt een getuige — een verouderde politieagent die lang was genegeerd — door het veld waar decennia eerder een moord plaatsvond. Het licht is zacht, de camera stil. “Wij dachten dat het monster één man was,” zegt hij. “Maar misschien waren we het allemaal.” Op dat moment overstijgt de serie het genre van true crime. Ze wordt een daad van nationale biecht.

Wat Il Mostro zo diep doet resoneren voor wie met verhalen werkt of ze coacht, is de herinnering dat waarheid en identiteit nooit statisch zijn. Geschiedenis, net als een goed verhaal, is een voortdurende herziening. Wanneer we onze donkerste hoofdstukken durven herlezen — niet om ze te sensationeren, maar om de angsten te begrijpen die ze vormden — bedrijven we de ultieme creatieve daad: we veranderen angst in inzicht.

Dus stel jezelf, net als Il Mostro, de vragen:

• Welk deel van mijn eigen verhaal heb ik veroordeeld zonder het te laten spreken ter verdediging?
• Welke angst schrijft nog steeds mijn script?
• En zou het aankijken van die angst — zonder weg te kijken — de eerste stap kunnen zijn naar nieuw auteurschap?

---

Peter de Kuster’s Storycoaching
Voor wie deze vragen verder wil onderzoeken, biedt Peter de Kuster Storycoaching: 3 online sessies voor € 495, exclusief BTW.
In deze sessies begeleidt hij je bij het hervertellen van je eigen verhaal — voorbij angst, richting betekenis en authentieke stem.